Die Grafschaft Bentheim im Unterricht


Plattdeutsche Texte

   

Wat höart d’r wat too!

(Du de Wilsemer eare Karke timmerden)

Ear at de kloke Jan lääwde, hadd’n de Wilsemer den Namen, dat se vreselik dumm war‘n. Of doar wat van an was, kaun  ’k für de Wissighäit nich segg’n, want dat was lange vür miene Tied.

Ien iedere Buurschup höart ne Karke. Doarüm war’n ok de Wilsemer d’r oawer uut, eene te timmern. Men se hadd’n al foart ümdewiele vergetten, doar ’n Gatt für ne Düre ien te loaten. Sunner Gatt lööt ear dat ok völl geriefliker too. Want nu kunn’n se foart uutprobieren, of de Karke goot dichte was. Se hebt se heel vull Water götten. En ümdat dat Water d’r nargens wier uut köimp, war’n se heel bliede. Nu wüssen se: Dichte is de Karke.

Up’t Moal köimp de Timmerlö ien’t Sinne, dat se ear Gereetschup unnern d’r ien loaten hadd’n. Wat ‘n Spill! Doar satten se wal ’n lück oawer ien! Se kunn’n doar ja nich lange ümhäin. Gerd, de Loopjunge, muss ien’t Water springen, üm Hamer en Knieptange druut te halen. Wat bleef ear anners oawer? Men gineene had doar bi stille stoahn, dat Gerd nich schwömmen kunn. He köimp noch ‘n paar Moal wier boawen ’t Water en lööjde’t uut. Se meenden, he woll ear vertellen, dat he’t Spill fünnen hadd‘. Dat he üm Hölpe rööp, dat begrepen se nich. Du se ien ’t Lesten niks mehr höarden, güngen se tröarig noa Huus.

Ierst ’n paar Dage later kömm’n se an ’t prakkesieren, wo se dat Water d’r am häinigsten  wier uut loaten kunnen. Eene sä: „Haut doch ’n Gatt ien de Karkenmüüre!“ Dat se doar nich ear up kömmen war’n!
Het Water flööjde d’r uut. Hamer en Knieptange war’n d’r ok wier.  En Gerd kreeg ne mooie Graffstee.  

Nu was doar ien de nije Karke wal ’n Gatt, woar men uut en ien goahn kunn. Men doar höarde noch soa’n Ding uut Plaunken vür, üm dat Gatt dichte te maken. Gineene van de Wilsemer wüss, wo of dat Brött hettde. Du sään se tegenmekaar: „Ien de Boawengroafschup, ien Bäinthem, doar hebt se lest ok ne Karke timmert. Doar söllt se wal wetten, wo dat Ding hett.“  Et hölp alle niks, Jan muss up’t Peard noa Bäinthem en dat Woart uphalen. 

De Bäinthemer gnesen en vertäilden hem: „Dat Ding, dat is ne Düre!“  At he sik dat nu men ääm upschrewen hadde! – Men ja, lesen en schriewen kunn’n de Wilsemer dumoals noch nich.

Jan was bange, dat he dat Woart unnerweggens wier vergatt. Doarüm sä he de hele Tied vür sik häin: „De Düre, de Düre, de Düre...“

He was al achter Uelsen, ien de Barge, bi ’t „Hillege Gatt“, doar stroumpelde sien Peard en köimp hoast van de Beene. Jan rööp: „Hopp, verdann!“ Dat Peard sull verdann goahn. Men nu had he doch, gelöaf mi al, dat Woart wier vergetten, woarüm se em noa Bäinthem stüürt hadd‘n. He sä alle men vür sik häin: „Hopp, verdann. - Hopp, verdann.“ En du he ien Wilsem köimp, sä he: „Dat Ding dat hett ‚Hopp‘.“

„Doar glöaw ik niks van“, sä de Buurschulte. „Du wiss ons wa‘ für de Geck hebb’n.“ – Du vertäilde he ear: „Joa, doar achtern ien de Wilsemer Barge, kott bi’t Hillege Gatt, doar köimp mien Peard an’t Stroumpeln. En doarbi heb ik dat Woart verlöaren kregen.“

Met ’n allen güngen nu de Wilsemer gangs, üm dat Woart wier uptesöken. Se nömmen Schofeln, Stöcke, Grepen, Forken en Messhaken met. Doar, wo dat Peard stroumpelt was, gräwden se met eare Grepen en Forken de Häideplaggen ünnerste boawen.  Doarbi stök eene ’n annern – per Ounglück - met siene Messgrepe heel niets ien ’n Foot. 

Den gierde en lööjde ’t uut: „De is d’r dwass düür! De is d’r düür!“ „Gelükkig! Dat is dat Woart!“, sä Jan. „Du hess’t wier fünnen. De Düüre für onse Karke!“

De Wilsemer wa’nn net soa bliede as men wat en kunn’n nu äindlik eare Karke kloar timmern.  Men doar heff ok later noch heel wat toohöart!

Upschreewen van Janette Boerrigter